سونای خشک

 04 فروردین 1394   01:01
 0
 524
اشتراک :

سونای خشک

سونا عبارت است از اتاق یا کلبه کوچکی که به منظور بهره گیری از هوای گرم در حالت خشک یا مرطوب مورد استفاده قرار می گیرد.

بسیاری،زادگاه سونا به شکل امروزی را  کشور فنلاند می دانند.به طوری که استفاده از سونا بخشی از فرهنگ مردم این کشور را تشکیل می داده است.

به لحاظ واژه شناسی سونا یکی از لغات قدیمی در زبان فنلاندی است که به حمام های سنتی فنلاند اشاره دارد .البته در مناطق مختلف از واژگان مشابه و متعددی استفاده می شده است.

سونا خود به دو گروه خشک و بخار تقسیم می شود.

در متون فنی گاهی از دو واژه سونا و حمام بخار استفاده می شود که منظور از سونا ،سونای خشک و منظور از حمام بخار همان سونای بخار است.

در سونای خشک از هوای گرم و خشک برای افزایش دمای محیط و افزایش شدت تعریق بدن استفاده می شود.

تعریق یکی از مکانیزم هایی است که بدن توسط آن سموم و مواد زاید را از بدن دفع می کند.

به طور کلی هوا در هر دمایی قادر است مقدار مشخصی رطوبت را در خود نگه دارد.رطوبت در واقع بخار آب موجود در هوا ست.آنچه در محاورات به عنوان رطوبت مورد استفاده قرار می گیرد در واقع رطوبت نسبی است .

رطوبت نسبی عبارت است از درصد رطوبت هوا نسبت به صد درصد رطوبتی که هوا در آن دما می تواند در خود نگه دارد.

میزان رطوبتی که هوا می تواند در جود نگه داری کند با دما متغیر است. هرچه هوا گرم تر باشد،رطوبت بیشتری را می تواند در خود نگه داری کند .

نگاهی به تاریخچه سونای خشک

به لحاظ تاریخی استفاده از اولین سونا به چند هزار سال قبل باز می گردد.از آن زمان تا کنون نحوه استفاده از سونا و تجهیزات مورد استفاده به این منظور تغییرات شگرفی را شاهد بوده است.

از سالیان بسیار دور جوامع مختلف حمام های ویژه ای را برای افزایش تعریق مورد استفاده قرار می دادند.

برای مثال ،ابتدا نحوه بهره برداری از سونا به این صورت بوده که ابتدا سنگ ها را با استفاده از آتش تا دمای بالا گرم می کردند و سپس از آن ها در اتاقک های کوچک برای تولید حرارت و افزایش تعریق استفاده می کردند.

گاهی اوقات حتی از سونا برای انجام عمل جراحی سرپایی ،زایمان و مانند آن نیز استفاده می کردند.چرا که به عقیده آن ها فضای داخل سونا در معرض اسید تانیک کاملا استرلیزه می شد.

مردم فنلاند در داخل سونا از یک دسته ترکه های درخت غان با برگ های تازه برای ضربه زدن به پوست و تحریک آن استفاده می کردند.

در اوایل قرن 19 میلادی سونای خشک به شکل خانه کوچکی ار جنس الوارهای چوبی ساخته می شد.

در آن زمان،سونا به صورت یک فضای بسته و بدون پنجره ساخته می شد.به جز در ورود و خروج سونا تنها دریچه ای که در این محفظه در نظر گرفته می شد دریچه کوچکی در سقف برای خروج دود بود .به این ترتیب تا زمانی که سونا کاملا گرم شود حتی این دریچه سقفی نیز بسته بود.

حرارت مورد نیاز با استفاده هیزم هایی که زیر سکوی سنگی قرار داشت تامین می شد.

این کوره سنگی معمولا در وسط اتاق قرار می گرفت.البته به منظور افزایش ضریب اطمینان در مواقع آتش سوزی احتمالی ، سونای خشک معمولا با فاصله از ساختمان های دیگر ساخته می شد تا در صورت آتش سوزی احتمالی،خطری متوجه افراد ساکن در سایر ساختمان ها نباشد.

به این ترتیب به محض رسیدن به دمای مورد نظر،آتش خاموش می شد،خاکستر ها تمیز شده و در نهایت افراد به سونای خشک وارد می شدند.ترتیب استفاده از سونا و در معرض حرارت زیاد می نشستند.سپس از ماساژ و ضربات ملایم به پشت،بازوها و پاها برای بهبود  وضعیت گردش خون استفاده می کردند.در مرحله بعد افراد بدن خود را با استفاده از آب شسته و مجددا  برای استفاده از سونا آماده می شدند.

به منظور افزایش دمای سونا و تولید بخار موقت ،آب بر  روی سنگ های داغ ریخته  می شد.در نهایت افراد پس از نشستن در سونا حدود سی دقیقه بدن خود را با آب شستشو داده و به منزل باز می گشتند.

 اتاق سونای خشک

در حال حاضر اتاق سونای خشک از چوب های نرم ،صاف و هموار مانند سرو ،صنوبر یا سکویا ساخته می شوند.

اتاق سونای خشک را می توان به صورت سفارشی ساخت و یا آن را به صورت پیش ساخته تهیه کرد .در انواع پیش ساخته،تمامی اجزای ورد نیاز به صورت یک مجموعه عرضه می شود و تمامی الوارهای سقف و دیوارها هر دو طرف دارای پرداخت سطح مناسب هستند.

به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت داخل اتاق سونای خارج،این صفحات باید عایق کاری شده و مجهز به موانع بخار باشند. در سوناای پیش ساخته درست همانند جکوزی ها یا استخرهای رو زمینی پیش ساخته،تمامی تجهیزات مورد نیاز شامل گرمکن ها،سکوهای نشستن،تجهیزات کنترل کننده و غیره به صورت آماده عرضه می شود.

ابعاد اتاق سونای خشک ارتفاع ایده آل برای اتاق سونا تقریبا 2.13متر است.در نظر گرفتن این ارتفاع تضمین کننده توزیع گرمای مناسب در داخل اتاق سونا و محل حضور کاربران خواهد بود.پس از سوار شدن قاب های ساخته شده بر روی یکدیگر ،ارتفاع نهایی 2.13متر خواهد بود.برای افزایش یا کاهش ارتفاع اتاق سونا نیز باید ارتفاع پایه ها را تغییر داد.

 

باید ها و نبایدها درباره سونای خشک

با وجود تمامی مزایایی که استفاده از سونای خشک به همراه داردعدم رضایت برخی نکات با استفاده از افرادی که با بیماری های خاص دست به گریبانند می تواند موجب بدتر شدن اوضاع شود. علاوه بر آن برخی نکات ایمنی نیز باید در هنگام استفاده از سونا رعایت شود که در ادامه این بخش به آنها اشاره می کنیم:

-تابلو برق اصلی اتاق سونای خشک باید در محلی خشک و دور از قسمت داخلی آن نصب شود.سیم کشی تجهیزات الکتریکی تنها باید توسط افراد مجرب انجام گیرد تمامی تجهیزات الکتریکی معیوب نیز باید بلافاصله تعویض شود.

در صورتی که سونای خشک در مکان های مرطوب استخر قرار گرفته باشد تمامی تجهیزات الکتریکی باید مجهز به رله عیب اتصال زمین باشند البته نصب و راه اندازی تمامی تجهیزات الکتریکی باید بر مبنای معیارها و ضوابط کد ها و آیین های محلی انجام گیرد.

-پیش از تنظیم تجهیزات الکتریکی سونای خشک حتما دست های خود را خشک کنید.

-در هنگام رعد و برق از سوناهایی که در فضای باز ساخته شده استفاده نکنید.

-دور تا دور گرمکن سونا باید با نرده های محافظ یا موانع فیزیکی پوشیده باشد.همچنین تحت هیچ شرایطی نباید مواد قابل اشتعال را در داخل گرمکن قرار داد.

-در سونای خشک به منظور جلوگیری از به دام افتادن افراد در صورت بروز حادثه در ورود و خروج نباید هیچ قفلی داشته باشد بلکه صرفا بافشار دادن باید باز و بسته شود.

-استفاده کودکان از سونای خشک تنها باید با نظارت والدین آنها انجام گیرد.ضمن آنکه استفاده کودکان زیر 5 سال از سونا به دلیل عدم رشد کامل غدد لنفاوی بدن توصیه نمی شود.

-خانم های باردار بدون مشورت پزشک نباید از سونا استفاده کنند .این افراد حتی پس از مشورت با پزشک نیز باید محدوده دمای دقیقی که قادر به استفاده از آن هستند را جویا شوند چرا که دمای بیش از حد اتاق سونا گاهی ممکن است موجب آسیب دیدن جنین شود.

-به منظور جلوگیری از گرم شدن بیش از حد بدن و ایجاد حساس گرمازدگی بهتر است بلافاصله پس از ورزش های سنگین از سونای خشک استفاده نکنید.توصیه اکثر پزشکان این است که ورزشکاران پیش از ورود به سونا باید کمی صبر کنند تا بد آن ها کاملا سرد شده و به وضعیت عادی باز گردد و سپس از سونا استفاده کنند.

-پس از قهوه نوشابه های گاز دار و داروها از سونای خشک استفاده نکنید همچنین داروهایی که بر فشار خون یا ضربان قلب تاثیر می گذارند موجب تپش قلب می شوند که با ورود به سونا موجب فشار آمدن به قلب می شود.

-افرادی که مبتلا به بیماری های قلبی ،ریوی فشار خون بالا یا پایین ،مشکلات تنفسی یا دیابت هستند باید پس از مشاوره با پزشک متخصص اقدام به استفاده از سونا کنند.

-در صورتی که افراد در داخل سونای خشک احساس گیجی ،سردرد یا خواب آلودگی کنند باید بلافاصله از سونا خارج شوند .ماندن بیش از حد در سونا می تواند موجب گرم شدن بیش از حد و ایجاد تب در بدن شود.این وضعیت معمولا هنگامی پیش می آید که دمای داخل بدن چند درجه ای از محدوده متداول فراتر می رود.در موارد حاد ممکن است فرد دچار بیهوشی شود و حتی قادر به خارج شدن از سونا نیز نباشد.

-هیچگاه از سونای خشک برای چرت زدن یا خوابیدن استفاده نکنید.

-استفاده بیش از حد از سونا می تواند موجب گرما زدگی یا تب مصنوعی شدید در افرد شود.

 

 

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز شما به این مقاله :